An Islamic Analysis of Forward Contracts from the Perspective of Participation Banking

Forward sözleşmelerin katılım bankacılığındaki fıkhî ve uygulamalı değerlendirmesi

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20690962

Keywords:

Derivative Instruments, Forward Contracts, Futures Transactions, Participation Banking, Shari’ah Compliance

Abstract

Derivative instruments are important tools used in financial markets for purposes such as hedging, arbitrage, and speculation. They have developed significantly since the 1970s, particularly after the collapse of the Bretton Woods system in 1971, which led to the transition from fixed to floating exchange rates and introduced exchange rate risk into international finance. One of the instruments used to manage this risk is the forward contract. Forward contracts involve the agreement to buy or sell a specific asset or financial instrument at a predetermined price on a specified future date. A key feature of these contracts is that no exchange of money or goods occurs at the time the agreement is made. From the perspective of Islamic finance, forward transactions are subject to differing scholarly interpretations. There is limited literature on how interest-free financial institutions implement these transactions. Therefore, this study aims to examine forward contracts from the perspective of participation banking, both theoretically and practically. Interviews conducted with participation banks helped analyze the volume of forward contracts over the years and identify the need for such instruments within the interest-free financial system. In this respect, the study aims to fill an important gap in the literature.

Author Biography

Firdevs Selek, KTO Karatay Üniversitesi

Firdevs SELEK KTO Karatay Üniversitesi İslam İktisadı ve Finans 3.sınıf öğrencisidir.

 

References

AAOIFI. (2024). Faizsiz finans standartları. TKBB Yayınları.

Aktepe, İ. E. (2013). Sorularla katılım bankacılığı. TKBB Yayınları.

Ayub, M. (2017). İslami finansı anlamak. İktisat Yayınevi.

Bacha, O. I. (1999). Derivative instruments and Islamic finance: Some thoughts for a reconsideration. MPRA Paper 12752, University Library of Munich, Germany.

Borsa İstanbul. (2013). VİOP opsiyon sözleşmeleri. https://www.borsaistanbul.com/data/kilavuzlar/VIOP_Opsiyon_Sozlesmeleri.pdf

Cömert, H. (2016). İmkansız üçleme’den imkansız ikilem’e: bretton woods dönemi ve sonrası para politikası. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 34(1), 115-136. https://doi.org/10.17065/huniibf.309287

Çevik, M. E. (2019). Döviz kuru riskinin riske maruz değer (RMD) yöntemiyle ölçümü ve bu riske karşı finansal türev enstrümanların kullanılması: Örnek bir uygulama [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

Çimen, S., & Dağlı, D. (2024). Forward sözleşmelerin selem ve istisna akitleri ile mukayesesi. Karatay İslam İktisadı Ve Finans Dergisi, 2(1), 95-122. https://izlik.org/JA43CH57LM

Akten Çürük, S. (2019). İslami finansta risk yönetimine ilişkin yeni arayışlar: Türev ürünlerin kullanımı. Turkish Studies, 14(3), 1045–1055. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies.22621

Dede, K. (2017). Katılım bankalarında hazine ürünleri ve sermaye piyasası uygulamaları. TKBB Yayınları.

Döndüren, H. (2012). Delilleriyle ticaret ve iktisat ilmihali. Erkam Yayınları.

Ergun, H. (2023). Tarımsal emtia ticareti ve finansmanı: İslam ekonomisi çerçevesinde bir inceleme. İktisat Yayınları.

Ergun, H. (2021). Şeriata uyumlu türev araçlar. A. Mirakhor & O. Bacha (Ed.), İslami sermaye piyasaları: Karşılaştırmalı bir yaklaşım içinde (ss. 445–446). Umuttepe Yayınları.

International Congress of Islamic Economy, Finance and Ethics (ICEFE). (2020). Bildiriler kitabı. ICEFE.

Kaygusuzoğlu, M. (2011). Finansal türev ürünlerden forward sözleşmeleri ve muhasebe işlemleri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 137-149. https://izlik.org/JA62UP38KJ

Saltoğlu, B. (2024). Türev araçlar, piyasalar ve risk yönetimi çalışma notları. Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu.

Suna, K. (2024). Forward,türev piyasaları,futures ve opsiyonlar üzerine teorik bir araştırma. Parion Akademik Bakış Dergisi, 3(1), 36-57. https://izlik.org/JA73MN22PT

Şahin, Y. (2019). Katılım bankacılığında türev ürünler [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

Türkiye Katılım Bankaları Birliği. (2024). Faizsiz finans standartları (AAOIFI) (güncellenmiş versiyon). https://www.tkbb.org.tr/upload/Faizsiz%20Finans%20Standartlar%C4%B1%20AAOIFI%20(Gu%CC%88ncellenmis%CC%A7%20Versiyon).pdf

Uluyol, O., & Kaygusuzoğlu, M. (2011). Finansal türev ürünlerin 2008 küresel finansal krizine etkisi. Social Sciences, 6(3), 346-362.

Vakıf Katılım Bankası. (2026). İcazet belgeleri. https://www.vakifkatilim.com.tr/tr/hakkimizda/vakif-katilimi-taniyin/katilim-bankaciligi/icazet-belgeleri

Yanpar, A. (2015). İslami finans: İlkeler, araçlar ve kurumlar. Scala Yayıncılık.

Published

2026-05-25

How to Cite

Selek, F. (2026). An Islamic Analysis of Forward Contracts from the Perspective of Participation Banking : Forward sözleşmelerin katılım bankacılığındaki fıkhî ve uygulamalı değerlendirmesi. Digitalization and Sustainability in Social Sciences - Sosyal Bilimlerde Dijitalleşme Ve Sürdürülebilirlik, 1(1), 48–64. https://doi.org/10.5281/zenodo.20690962